Poczucie własnej wartości – coś, co dla jednych jest oczywistością, dla innych bywa trudną do osiągnięcia równowagą. W dzisiejszym wpisie Nela R. zaprasza nas do refleksji nad tym, jak neuroróżnorodność wpływa na samoocenę. Jak budować pozytywny obraz siebie w świecie pełnym wyzwań? Jak diagnoza i wsparcie mogą stać się fundamentem silnego „ja”? To podróż pełna szczerości i mądrości, której celem jest odnalezienie własnej wartości w każdej sytuacji.

Usiądźcie wygodnie i czytajcie, bo warto.

„Zespół Aspergera i poczucie, że wciąż coś robię nie tak. Budowanie poczucia własnej wartości od najmłodszego. Siła diagnozy.

Czym jest poczucie własnej wartości? Jest to kategoria subiektywna, nasza własna ocena samego siebie, świadomość własnej wiedzy, umiejętności, predyspozycji, talentów, ale nie tylko, także tych słabszych stron. Dzięki poczuciu własnej wartości,  znajomości jej granic wiemy, na ile jesteśmy sprawczy w danych sytuacjach, potrafimy się z nimi zmierzyć, albo też z nich zrezygnować, wybierając inne rozwiązania czy opcje. Wiemy, co możemy eksponować przed innymi, a co jest naszym słabszym obszarem. 

Poczucie własnej wartości, które jest zbalansowane na odpowiednim poziomie to swoista równowaga – nasze „ego”nie jest zbyt wygórowane, ale jednocześnie wiemy, że jesteśmy ważną, istotną wartością dla samego siebie i w danejspołeczności.

W przypadku osób z Aspergerem czy osób zmagających się z wieloma lękami, sposób w jakim patrzą na siebie i innych jestzazwyczaj odmienny od typowego. Osoby ze spectrum są bardziej wrażliwe, wewnętrznie „kruche” i jednocześnie są bardzo surowymi wewnętrznymi krytykami samego siebie. Są to osoby bardzo ambitne. Nierzadko dążą do pewnej „perfekcji”, która czasem nawet nie ma prawa się zadziać, bo jest dążeniem do abstrakcyjnego ideału. Niemożność osiągnięcia powoduje mnogość męczących prób, narastającą frustrację, brak samozadowolenia i negowanie swojejwartości w „totalu”. 

Niskie poczucie u osób w  spectrum może pojawić się i nasilać przede wszystkim w trakcie ich nieświadomości swojej neuroróżności i innego postrzegania. 

W tym zakresie diagnoza jest początkiem wszystkiego. Obecnie badania pokazują, że wiele osób wysokofunkcjonujących w życiu decyduje się na diagnozęstosunkowo późno. Nie rzadko uświadamiają sobie, że warto – po upływie czasu, sięgając do zdarzeń przeszłych, czy teżobserwując trudności rozwojowe własnego potomstwa. Wówczas przychodzi uświadomienie własnej inności, która oczywiście nie oznacza bycia gorszym czy mniej wartościowym.

Rozpoznanie cech spectrum u jak najmłodszego dziecka, potem nastolatka i osoby dorastającej jest niezwykle ważne. Nie warto uciekać od diagnozy, przesuwać jej, bagatelizować, liczyć, że to, że „minie”. Ten krok pozwala na rozpoczęcie efektywnego procesu budowania własnej wartości. Mamy wiedzę z czym się zmagamy, możemy to sobie logiczne wytłumaczyć, wyjaśnić nasze zachowania i tym samym mamy szansę poznać narzędzia służące wsparciu, uzyskać towsparcie i budować tym samym mocniejsze „ja”.

Diagnoza i wiedza na temat spectrum to solidne podstawy do przepracowania swoich leków i słabości, to początek do zmiany słabości w swoje mocne strony.

To właśnie brak prawidłowej diagnozy oraz znajomości tematu jest nierzadko przyczyną niskiego poczucia własnej wartości i problemów z akceptacją społeczną.

Pamiętajmy, że poczucie własnej wartości dziecka, nastolatka i dorosłego to klucz do tego:

– po jakie cele sięgniemy w życiu;

– na ile będziemy wierzyć w sukces swoich planów;

– na ile rozwiniemy swoje umiejętności i talenty;

– na ile nadamy priorytety własnym uczuciom, emocjom i potrzebom w relacjach z innymi,

– na ile będziemy gotowi wyjść do różnych społeczności;

– jak będziemy reagować na krytykę i porażkę;

– na ile będziemy odporni psychicznie na różne sytuacje itp.

Drugim krokiem w budowaniu poczucia własnej wartości dla osób w spectrum jest zrozumienie, akceptacja i wsparcie najbliższych osób. Osoby wspierane od najmłodszego mają zdecydowanie większą szansę na wysokie funkcjonowanie w dorosłym życiu, na rozwój kariery zawodowej, na budowanie głębokich relacji, bycie w związku, posiadanie rodziny.

Akceptacja neuroróżności dziecka jest pierwszym zadaniem rodzica. To warto podkreślić. Rola dobrego terapeuty, pedagogów, grup wsparcia jest także bardzo istotna. Duże znaczenie ma środowisko szkolne. To ono nie rzadko bywa przyczyną narastających lęków i traumatycznych przeżyć, które mogą całkowicie zblokować osobę nadwrażliwą i rzutować na jej przyszłe etapy.

Nie wykluczone, że w niektórych przypadkach nauczanie domowe może stać się sposobem na osiągnięcie emocjonalnego spokoju i wyjście do ludzi, ale bez traumatycznych przeżyć w tle.

W budowaniu poczucia własnej wartości nie bez znaczenia pozostaje aspekt zachowania „zdrowego dystansu” dla samego siebie. Tego uczę własnego syna, to praktykuję osobiście. Jeśli krytykę przerobimy na konstruktywną opinię, nie traktując jej bardzo osobiście, to łatwiej jest się z tym zmierzyć, bez negowania własnej wartości.  Podchodzenie do niektórych własnych słabości z dozą zdrowego humoru (czasem z odrobiną „czarnego humoru”) jest nierzadko znakomitym sposobem na rozładowanie napięcia, niepokoju, narastającej fali niepewności wobec własnej osoby.

Na koniec warto uświadomić sobie, ze Asperger to nie choroba psychiczna, to nie wstyd, ani też powód do rezygnacji ze swoich marzeń i planów. To otwarta droga do bycia kimś unikatowym i interesujących. Spróbujmy tak to zobaczyć!”

Budowanie poczucia własnej wartości w spektrum to proces – czasem trudny, ale zawsze wartościowy. Nela przypomina, że diagnoza to nie stempel, lecz narzędzie do lepszego zrozumienia siebie, a wsparcie otoczenia może być prawdziwym kluczem do sukcesu. To, jak postrzegamy siebie, wpływa na każdą dziedzinę naszego życia – od relacji po realizację marzeń. A Ty, drogi Czytelniku, pamiętaj, że neuroróżnorodność to nie przeszkoda, ale wyjątkowy dar, który czyni Cię niepowtarzalnym.

Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej, zapraszam do zapoznania się z poniższymi informacjami

https://pedagogika-specjalna.edu.pl/rewalidacja/program-wlasny-zajec-rewalidacyjnych/

https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/nis/article/download/1308/1289

https://www.inspiracjenarewalidacje.pl/scenariusze-zajec/kim-jestem-poznaje-siebie-i-swoje-zasoby-scenariusz-zajec-rewalidacyjnych-na-ii-etap-edukacyjny/

https://aspergerkawsieci.com/2024/11/23/diagnoza-drzwi-do-poznania-siebie-podroz-w-spektrum-autyzmu/

Jakie doświadczenia wpłynęły na Wasze poczucie własnej wartości? Co pomogło Wam je wzmocnić, a co było największym wyzwaniem? Podzielcie się w komentarzach!

A już jutro: Maskowanie w spektrum – dlaczego czasem gramy kogoś, kim nie jesteśmy

Zdarza Ci się czuć, że nie możesz być sobą? Że świat oczekuje od Ciebie, byś grał kogoś innego? W następnym wpisie poruszę temat maskowania w spektrum – dlaczego to robimy i jak wpływa to na nasze życie. Jeśli kiedykolwiek zastanawiałeś się, czy możesz zdjąć swoją maskę, koniecznie zajrzyj na bloga!

Kontakt:

Wpisy gościnne: achmiel@aspergerkawsieci.com

Instagram: ja_kora_rud

Dedykowana grupa na FB: Głos w Spektrum