Osoby w spektrum a przemoc seksualna
Przestępstwo seksualne to każdy akt o charakterze seksualnym typowo przymusowy, czy też związany z przemocą. Może obejmować kontakt fizyczny, jak również próbę dokonania takiego czynu. Osoby ze spektrum są znacznie częściej narażone na doświadczanie przemocy seksualnej. Są też mniej skłonne do zgłaszania tego typu zdarzeń bliższym lub dalszym osobom. Cechy wynikające z autyzmu mają znaczenie jako dodatkowe czynniki ryzyka.
Długoterminowe skutki wykorzystania seksualnego
Traumatyczne doświadczenia związane z wykorzystaniem seksualnym w dzieciństwie lub później mogą mieć dożywotnie skutki dla zdrowia psychicznego i jakości życia.
Skala problemu – przerażające statystyki
Mamy różne dane, z różnych populacji i krajów, ale są one właściwie przerażające. Przede wszystkim są wyższe w odniesieniu do populacji ogólnej. Wg niektórych z nich 60-75% osób ze spektrum autyzmu było ofiarami molestowania lub przemocy seksualnej. Dwie trzecie z nich było bardzo młodych, gdy zostały po raz pierwszy wykorzystane: ich pierwsze tak trudne doświadczenie miało miejsce w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania. Według danych kobiety z autyzmem doświadczają częściej przemocy fizycznej (w tym seksualnej), niż mężczyźni, nawet 9 na 10 kobiet. Bardziej skłonne do opowiedzenia komuś innemu o takich traumatycznych zdarzeniach są dorosłe osoby z autyzmem, zgłaszają wtedy również wykorzystanie seksualne mające miejsce przed laty. Jednak opowiadają też, że nigdy wcześniej nikomu nie zwierzyły się z tego.
Czynniki zwiększające ryzyko przemocy seksualnej
Trudności w funkcjonowaniu społeczno-emocjonalnym i komunikacyjnym powodują zwiększone ryzyko wykorzystywania seksualnego szczególnie dzieci i młodzieży z autyzmem. Są one przez drapieżców spostrzegane jako łatwa zdobycz. Różne, bardziej szczegółowe czynniki związane są z istotnymi ograniczeniami w uczestniczeniu w interakcjach z innymi, trudnościami w rozumieniu i regulacji emocji. Ważne są problemy w komunikacji, która może być nie dość adekwatna i zrozumiała dla innych. Szczególnie dzieci i młodzież może mieć problem ze skutecznym przekazem tego, co chciałyby opisać. Brak mowy jest już bardzo poważnym czynnikiem ograniczającym komunikację. Także współistniejąca niepełnosprawność intelektualna niesie ze sobą ryzyko wykorzystania seksualnego. Do tego dochodzą czynniki sytuacyjne (okazja), a także manipulacja i zastraszanie.
Jak sprawcy wykorzystują osoby z autyzmem?
Przestępcy seksualni uprzedmiotawiają również swoje ofiary, uzasadniają też swoje zachowania, nie oceniają ich wówczas jako niewłaściwe. Nietypowe zachowania i reakcje (również emocjonalne) osób z autyzmem pomagają w tworzeniu się takich zniekształceń poznawczych u osób z otoczenia i u potencjalnych agresorów. Osobę ze spektrum jest wówczas łatwiej potraktować jak przedmiot, w porównaniu do osoby neurotypowej. Często agresorzy wykorzystujący seksualnie osoby z autyzmem mają również przekonanie, że nie będą one w stanie ujawnić takiego nadużycia.
Objawy wskazujące na przemoc seksualną
Nietypowe, mocno nasilające się zachowania pojawiające się u autystycznych dzieci i nastolatków, które były wykorzystywane obejmują najczęściej problemy ze snem i koszmary senne, niepokój i depresję. Mogą występować także zaburzenia odżywiania, nasilenie stimmingu, meltdown, pojawienie się wzmożonych zachowań o charakterze seksualnym, obniżenie poziomu higieny.
Edukacja seksualna jako forma profilaktyki
Profilaktycznym przeciwdziałaniem narażeniu na przemoc seksualną mogłoby być tworzenie programów edukacji seksualnej specyficznych dla osób z autyzmem. Aby były skuteczne musiałyby uwzględniać ich trudności emocjonalne, społeczne i komunikacyjne, a niekiedy poznawcze.
Przemoc seksualna wobec osób w spektrum – jak rozpoznać zagrożenia i zapewnić ochronę?
Poniższe artykuły dostarczają wiedzy o czynnikach ryzyka, konsekwencjach oraz sposobach profilaktyki przemocy seksualnej wobec osób z autyzmem.
Wykorzystywanie seksualne osób z autyzmem
Te osoby są szczególnie narażone na przemoc seksualną
Trauma i PTSD u osób z autyzmem
Czy osoba ze spektrum potrzebuje psychiatry?
Czy znasz sposoby, które mogą pomóc osobom w spektrum autyzmu lepiej chronić się przed przemocą seksualną? Jakie działania – edukacyjne, społeczne lub prawne – Twoim zdaniem powinny być wdrażane, aby zwiększyć bezpieczeństwo osób neuroatypowych?
Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzach. Twój głos może pomóc zwiększyć świadomość i wspierać osoby w spektrum w budowaniu bezpieczniejszego środowiska.
Czy wiek ma znaczenie? Urodzinowe refleksje o zmianie i samoakceptacji
Urodziny to dla niektórych wielkie święto, a dla innych – tylko kolejna data w kalendarzu. Ale czy zmiana wieku faktycznie coś zmienia? Czy warto się tym przejmować?
Niektórzy ludzie dorastają szybko, inni wolniej – zwłaszcza osoby neuroatypowe, u których wiek emocjonalny może odbiegać od metrykalnego. Czy wiek określa to, kim jesteśmy?
Nowy tekst pojawi się na blogu już jutro!
Kontakt:
Redaktor Naczelny i teksty gościnne: achmiel@aspergerkawsieci.com
Zastępca Redaktora Naczelnego: ppflegel@aspergerkawsieci.com
Instagram:
Dedykowana grupa na FB: Głos w Spektrum
Zostaw odpowiedź