Płeć i seksualność w spektrum – więcej niż binarność

Szereg badań pokazuje, że różnorodność płciowa występuje częściej u osób z autyzmem. W porównaniu do populacji ogólnej wyższy ich odsetek identyfikuje się inaczej pod względem tożsamości, jak i w stosunku do tradycyjnych oczekiwań kulturowych w tym obszarze. Seksualność u osób ze spektrum jest bardziej zróżnicowana. Podobnie: wyższy odsetek utożsamia się jako LGBTQ, a szczególnie duży jako osoby niebinarne. Istnieje termin „autigender”, który ma opisywać specyfikę tego, w jaki sposób autyzm kształtuje rozumienie i doświadczanie płci w wyjątkowy, osobisty sposób.

Coming out w spektrum – kiedy tożsamość zderza się z barierami

Te osoby ze spektrum, które mają problem z otwartym ujawnieniem się są narażone na wyższe ryzyko problemów ze zdrowiem psychicznym (lęk, depresja). Częściej dokonują także samookaleczeń, mają myśli samobójcze. Coming out utrudniają cechy związane ze spektrum autyzmu. Przede wszystkim są to trudności społeczne i komunikacyjne, problemy z wyrażaniem emocji, a także słabsze funkcje wykonawcze, czyli procesy podstawowe dla kontroli zachowania i zdolności osiągania zamierzonych celów.

Dysforia płciowa – kiedy ciało i tożsamość się nie zgadzają

Dysforia płciowa to silny dyskomfort i cierpienie psychiczne związane z niespójnością pomiędzy płcią przypisaną przy urodzeniu, wynikającą z cech biologicznych, a tożsamością płciową, czyli subiektywnym poczuciem, identyfikowaniem się z określoną płcią. To może być silne pragnienie przynależności do niej.

Autyzm, płeć i rozwój – możliwe biologiczne i społeczne powiązania

Związek mechanizmów biologicznych pomiędzy dysforią płciową a autyzmem nie jest dobrze poznany. Są jednak różne hipotezy. Istnieje teoria super męskiego mózgu, czyli występowania wysokiego poziomu testosteronu w łonie matki w okresie ciąży. Stan taki może powodować mniej empatyczne, a bardziej systematyczne myślenie w późniejszym funkcjonowaniu. U dziewczynek może on prowadzić do autyzmu i dysforii płciowej. Ostatnie badania japońskich naukowców mogą podważyć tę teorię, jednak wyraźnie akcentują, że hormony, rozwój mózgu i tożsamości płciowej są wzajemnie od siebie zależne. Inna hipoteza związana jest z zaburzeniami relacji rówieśniczych: chłopcy z autyzmem, którzy są prześladowani przez swoich kolegów mogą bardziej identyfikować się z dziewczynkami i częściej dążyć do spędzania czasu z nimi. W związku z trudnościami komunikacyjnymi, emocjonalnymi i problemami z wyobraźnią dzieci z autyzmem mogą mieć kłopot z percepcją i pogodzeniem różnic w płci biologicznej oraz własnej tożsamości płciowej, jeżeli jest jakaś niezgodność w tym obszarze. Taki stan może utrudniać proces identyfikacji i zaostrzać dysforię płciową. Istotne są też mniej naturalne doświadczenia w rozwoju psychoseksualnym, w kontaktach z rówieśnikami oraz trudniejszy dostęp do edukacji seksualnej. Nie bez znaczenia są także częste w przypadku szczególnie dzieci i młodzieży z autyzmem sytuacje wykorzystywania seksualnego.

Indywidualne wsparcie i świadomość – klucz do bezpiecznej tożsamości

Wsparcie jakiego potrzebują osoby ze spektrum z doświadczeniem różnorodności i dysforii płciowej wymaga indywidualizacji i przemyślanej strategii. Podstawą jest dobra diagnoza, poszerzanie świadomości ich samych oraz otoczenia, szczególnie najbliższych osób. To droga do lepszego rozumienia siebie oraz odnalezienia swojej tożsamości.

Zobacz też inne teksty o emocjach, ciele i tożsamości w spektrum:

Spektrum autyzmu a transpłciowość

Nastolatki LGBT+ w spektrum autyzmu

Spektrum a seksualność – ważny, a często pomijany temat

Czy na moje problemy w relacjach ma też wpływ brak zrozumienia ze strony otoczenia?

Jakie są Wasze doświadczenia lub spostrzeżenia dotyczące związku między autyzmem a tożsamością płciową? Podzielcie się swoimi opiniami w komentarzach – każda perspektywa jest cenna!

Szczery powrót po ciszy. Nocne życie, zmęczenie i codzienność w spektrum

Jutrzejszy wpis to nie poradnik. To głos zmęczonej mamy, Neli, która mierzy się z dorastaniem syna w spektrum. Nocne czuwanie, rytuały, emocje nie do zatrzymania i pytanie, jak nie stracić siebie. Wracamy – po przerwie, z prawdą i otwartym sercem.

Kontakt:

Redaktor Naczelny i teksty gościnne: achmiel@aspergerkawsieci.com

Zastępca Redaktora Naczelnego: ppflegel@aspergerkawsieci.com

Instagram: 

aga_aspergerka_w_sieci

pflegel.psycholog

Dedykowana grupa na FB: Głos w Spektrum