Poczucie szczęścia jest pojęciem indywidualnym i uzależnionym od wielu czynników. Czym jest ono dla osób w spektrum?

Funkcjonowanie w świecie, który nie do końca jest jasny w swoich regułach, bezpieczny i sprzyjający rozwojowi osoby neuroróżnorodnej, bywa źródłem cierpienia i izolacji od tegoż świata. Środowisko rodzinne, jeśli jest nie wspierające, nie zaspokajające potrzeb osoby w spektrum, stawia jednocześnie wygórowane oczekiwania społeczne, wypuszcza w świat jednostkę z poczuciem niedopasowania i wybrakowania. Przyczynia się to w przyszłości do wystąpienia u niej zaburzeń natury psychicznej, tj. lękowych, depresyjnych lub obsesyjno-kompulsywnych i stawiania sobie ciągle pytania: co jest ze mną nie tak?…

Każdy z nas ma potrzeby, które muszą być zaspokojone, począwszy od potrzeb biologicznych poprzez emocjonalne, społeczne (które osoby w spektrum również mają) aż po samorealizację. Jeśli w tej piramidzie pominiemy jakiś stopień, zaspokojenie potrzeb z wyższych rzędów stanie się nieosiągalne. Jakie są zatem potrzeby osób w spektrum?

Ze względu na specyfikę funkcjonowania systemu nerwowego osób w spektrum potrzeby te są uzależnione od indywidualnych cech jednostki, związane z nadwrażliwością lub podwrażliwością określonego układu (słuch, węch, wzrok, smak, dotyk). Środowisko zewnętrzne jest dostosowane w większości do osób neurotypowych, a więc pełne bodźców, atakujących system nerwowy osób w spektrum. Przeciążenia sensoryczne doprowadzają do rozregulowania, kolokwialnie mówiąc do frustracji i niejednokrotnie obniżenia nastroju. Dochodzą do tego wymagania społeczne, dostosowywanie do niejasnych najczęściej reguł, presja czasu, oraz maskowanie autystycznych cech. Niedopasowanie społeczne, brak naturalnych (wrodzonych) umiejętności nawiązywania relacji społecznych, przyjaźni czy romantycznych związków, nieporadne poruszanie się w świecie, który wydaje się być nieprzyjazny, nieżyczliwy i zbyt trudny do zrozumienia, (bywa, że i przemocowy), to codzienność osób w spektrum. W związku z tym nasuwa się pytanie: czy żyjąc w takim świecie, w taki sposób, można mieć poczucie szczęścia i spełnienia?…

Odpowiedź nasuwa się sama, że NIE. Rzeczywistość nie dopasuje się do osób w spektrum, to one muszą dostosować się do niej. Koszty takiego wpasowywania się są niejednokrotnie ogromne. A jednak, w tym niezrozumiałym i trudnym świecie, który stawia zbyt wysokie wymagania, osoby w spektrum potrafią odnaleźć swój azyl, który dla każdego bywa czymś innym. Ciche otoczenie, kojąca natura, kontakt ze zwierzętami, oddanie ulubionej pasji, możliwość zarządzania własnym czasem poprzez własną działalność, pracę naukową, artystyczną, itp. Życie na własnych warunkach w pełni świadome i ułożone zgodnie z własnymi zasobami i predyspozycjami. Można by rzec szyte na miarę osoby w spektrum autyzmu. Świadomość i wiedza jak sobą “zarządzać” będąc osobą w spektrum, to wstęp do tego, aby móc zaspokajać swoje potrzeby. Pyschoedukacja, wsparcie terapeutyczne, czasem farmakologiczne są również niezbędnym elementem samoopieki. Dobrostan psychiczny, emocjonalny i fizyczny to warunki konieczne, żeby uruchomić pakiet swoich talentów i mocnych stron, którymi osoby w spektrum niewątpliwie są hojnie obdarzone 🙂

Osoby w spektrum posiadają unikatowe, niejednokrotnie bardzo pogłębione spojrzenie na świat, przeżywają wielowymiarowo i intensywnie wszystko to, czego doświadczają. Umiejętnie zaopiekowane mogą rozkwitać i kreować świat według własnego pomysłu i potencjału. Mogą wyłuskiwać swoje własne szczęście i dawać to szczęście innym. Budowane z trudem i zapewne z dużo większym wysiłkiem niż osoby neurotypowe ale za to szyte na bardzo dopasowaną miarę.

Dowiedz się więcej o spełnieniu i szczęściu w spektrum autyzmu

Ważne relacje wspierające rozwój i szczęście

Osoby z autyzmem też kochają i czują.

Spektrum a twórczość – kreatywność jako ucieczka i sposób na życie

Spektrum a pasja – jak mono-zainteresowania wzbogacają życie?

Pytanie do Was

Co sprawia, że czujecie się szczęśliwi i spełnieni w codziennym życiu? Jakie strategie pomagają Wam zadbać o swój dobrostan psychiczny? Podzielcie się swoimi doświadczeniami w komentarzach!

Jak postrzegano autyzm i ADHD przed 1930 rokiem? Przeczytaj nasz jutrzejszy artykuł, by dowiedzieć się, jak neuroróżnorodność była rozumiana i traktowana w przeszłości.

Kontakt:

Wpisy gościnne: achmiel@aspergerkawsieci.com

Instagram: justinasadowska

Dedykowana grupa na FB: Głos w Spektrum