Czy można naprawdę poznać siebie?

Zastanawiam się czasem, czy kiedykolwiek będę mogła powiedzieć, że w pełni znam siebie. Wydaje się, że powinno to być proste – przecież to ja jestem osobą, z którą spędzam każdą sekundę swojego życia. A jednak wciąż zaskakują mnie własne reakcje, emocje, potrzeby i ograniczenia.

Czasem wydaje mi się, że rozumiem siebie bardzo dobrze, a innym razem mam wrażenie, jakbym dopiero zaczynała poznawać własne myśli, schematy działania czy mechanizmy obronne. Proces poznawania siebie to coś, co nigdy się nie kończy – ciągle ewoluuje, zmienia się w zależności od doświadczeń i okoliczności.

Samoświadomość nie jest stałym stanem – to raczej dynamiczny proces. Czasem czuję się ze sobą w pełni zgodna, a czasem mam wrażenie, że moje reakcje i decyzje przeczą temu, co o sobie myślałam.

Czym właściwie jest samoświadomość? Jak ją rozwijam i dlaczego czasem trudno mi zaakceptować pewne aspekty siebie?

Czy naprawdę znam siebie?

Samoświadomość a obraz siebie

Przez lata tworzymy w głowie obraz samych siebie – kim jesteśmy, co lubimy, jakie mamy wartości. Problem w tym, że ten obraz często bywa niepełny lub zniekształcony.

• Część mojej tożsamości kształtuje otoczenie – to, czego ode mnie oczekiwano, jakie role odgrywałam w dzieciństwie, jakie miałam doświadczenia.

• Moje reakcje nie zawsze są zgodne z tym, co o sobie myślę – zdarza mi się reagować w sposób, który mnie samą zaskakuje, i dopiero po czasie rozumiem, co było tego przyczyną.

• Niektóre rzeczy o sobie akceptuję, a inne staram się ignorować – szczególnie te cechy, które są trudniejsze lub mniej pasują do społecznych oczekiwań.

Czasami czuję, że dobrze rozumiem swoje potrzeby, a potem dzieje się coś, co całkowicie podważa moje wcześniejsze przekonania o sobie. Może to być nowa sytuacja, nowe doświadczenie albo rozmowa, która otworzy mi oczy na coś, czego wcześniej nie dostrzegałam.

Maskowanie a prawdziwa tożsamość

Osoby neuroatypowe często maskują swoje zachowania, by lepiej funkcjonować w społeczeństwie. Przez lata uczyłam się dostosowywać do otoczenia, naśladować pewne reakcje, dopasowywać się do sytuacji.

• Czy to, jak się zachowuję, jest moim prawdziwym „ja”, czy efektem lat dopasowywania się do norm społecznych?

• Na ile to, co robię i jak się prezentuję, wynika z moich rzeczywistych potrzeb, a na ile z chęci uniknięcia niezrozumienia i odrzucenia?

• Czy da się rozdzielić autentyczność od tego, co narzuciło społeczeństwo?

Maskowanie bywa użyteczne, ale czasem sprawia, że jeszcze trudniej mi dojść do tego, kim naprawdę jestem i co naprawdę czuję.

Co pomaga mi lepiej rozumieć siebie?

Analiza swoich reakcji i emocji

Najlepszym sposobem na poznanie siebie jest zwracanie uwagi na to, jak reaguję w różnych sytuacjach.

• Co sprawia, że czuję się komfortowo, a co wywołuje dyskomfort?

• Jakie sytuacje powodują we mnie napięcie i dlaczego?

• Jakie schematy powtarzam w swoich działaniach i relacjach?

Czasem trudno mi zrozumieć swoje emocje w chwili, gdy je przeżywam, ale kiedy wracam do nich później i analizuję je na spokojnie, zaczynam dostrzegać pewne prawidłowości.

Akceptowanie własnych ograniczeń

Przez lata myślałam, że muszę zmieniać w sobie rzeczy, które utrudniają mi funkcjonowanie w społeczeństwie. Z czasem doszłam do wniosku, że nie chodzi o to, by stać się kimś innym, ale o to, by znaleźć sposoby na życie w zgodzie ze sobą.

• Nie muszę działać jak inni, jeśli mój sposób jest dla mnie bardziej komfortowy.

• Nie muszę lubić tego, co większość ludzi uważa za „normalne” lub „oczywiste”.

• Nie muszę udowadniać nikomu, że jestem „wystarczająca” – wystarczy, że jestem sobą.

Obserwowanie swoich potrzeb i ich zmienności

To, że kiedyś coś mi odpowiadało, nie znaczy, że nadal tak jest. Pozwalanie sobie na zmianę, eksperymentowanie z nowymi rozwiązaniami, elastyczność – to wszystko pomaga mi lepiej zrozumieć, co naprawdę mi służy.

• Kiedyś unikałam samotności, teraz ją cenię.

• Kiedyś myślałam, że muszę być towarzyska, teraz wiem, że mam prawo do swoich granic.

• Kiedyś ignorowałam sygnały zmęczenia, teraz staram się ich słuchać.

Bycie uważnym na siebie i swoje potrzeby to nieustanny proces.

Czy można naprawdę w pełni poznać siebie?

Nie wydaje mi się, żeby była jakaś ostateczna wersja mnie, do której dążę.

• To, kim jestem, ewoluuje wraz z nowymi doświadczeniami.

• Nie muszę znać odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczące siebie – ważniejsze jest to, że jestem otwarta na odkrywanie.

• Poznawanie siebie to nie cel, a proces, który trwa całe życie.

Nie chodzi o to, żeby dojść do momentu, w którym wiem już o sobie wszystko. Chodzi o to, by nauczyć się żyć w zgodzie z tym, co odkrywam na różnych etapach swojego życia.

Samoświadomość jako niekończący się proces

Czy znam siebie? W pewnym stopniu tak, ale jednocześnie wiem, że ten proces nigdy się nie kończy. Odkrywanie siebie to niekończąca się droga, na której uczę się, jak działa mój umysł, jakie są moje potrzeby i jak akceptować siebie taką, jaka jestem.

Każde nowe doświadczenie wnosi coś nowego do mojej samoświadomości. Nie muszę mieć jednej stałej tożsamości – mogę pozwolić sobie na zmiany, rozwój i elastyczność.

Jak rozwijać samoświadomość i lepiej poznać siebie?

Poniżej znajdziesz artykuły, które omawiają znaczenie samoświadomości, sposoby jej rozwijania oraz wpływ otoczenia na postrzeganie siebie.

Dlaczego tak ważna jest samoświadomość?

Jak rozwijać samoświadomość? 10 sposobów

Czy moje granice są jasne dla innych? O stawianiu granic i reakcjach otoczenia

Nowe sytuacje, nowi ludzie – dlaczego czuję dyskomfort?

A Ty? Czy masz poczucie, że dobrze znasz siebie? Jakie momenty w Twoim życiu pozwoliły Ci lepiej zrozumieć, kim jesteś? Podziel się swoimi refleksjami w komentarzach.

Jak radzę sobie z poczuciem winy po odmowie?

Czy masz problem z odmawianiem innym? Czy pojawia się u Ciebie poczucie winy, nawet jeśli wiesz, że postępujesz słusznie? W jutrzejszym wpisie opowiem o tym, dlaczego odmowa bywa trudna i jak nauczyłam się radzić sobie z wewnętrznym dyskomfortem po powiedzeniu „nie”.

Kontakt:

Redaktor Naczelny i teksty gościnne: achmiel@aspergerkawsieci.com

Zastępca Redaktora Naczelnego: ppflegel@aspergerkawsieci.com

Instagram: 

aga_aspergerka_w_sieci

pflegel.psycholog

Dedykowana grupa na FB: Głos w Spektrum