Urodziny – wyjątkowy dzień czy zwykła data?
22 marca – kolejne urodziny, kolejny rok do odhaczenia. Dla wielu ludzi ten dzień to czas świętowania, spotkań, tortów i życzeń. Dla mnie? To bardziej moment na refleksję niż okazja do hucznej celebracji.
Nie jestem osobą, która z ekscytacją odlicza dni do urodzin, organizuje przyjęcia czy czeka na prezenty. Nigdy nie lubiłam zbyt dużej uwagi skierowanej na mnie, a urodziny wydają się dniem, w którym jest jej za dużo. Być może wynika to z tego, że nie przepadam za zaskoczeniami i niekomfortowo czuję się w sytuacjach, w których muszę grać w społeczne konwencje – np. udawać, że cieszę się z czegoś, co w rzeczywistości niewiele dla mnie znaczy.
Z wiekiem urodziny stały się dla mnie czymś zupełnie innym – momentem zatrzymania się, spojrzenia wstecz i zadania sobie kilku ważnych pytań:
• Czy naprawdę się zmieniam?
• Czy ten rok mnie czegoś nauczył?
• Czy wiek ma dla mnie jakiekolwiek znaczenie?
Kolejny rok – czy coś się zmieniło?
Kiedyś wyobrażałam sobie, że w określonym wieku będę kimś konkretnym. Wydawało mi się, że istnieją jakieś naturalne etapy dojrzewania, które każdy musi przejść, a wraz z wiekiem przychodzą określone cechy: większa pewność siebie, życiowa mądrość, umiejętność radzenia sobie w każdej sytuacji.
Teraz wiem, że to nie działa w ten sposób. Liczby są tylko liczbami, a zmiany zachodzą wtedy, kiedy jesteśmy na nie gotowi – a nie dlatego, że zmienia się data w kalendarzu.
W przypadku osób w spektrum autyzmu dochodzi jeszcze jedna kwestia – wiek emocjonalny osób autystycznych wynosi zwykle około 3/4 wieku osób neurotypowych. Oznacza to, że mając np. 30 lat, mogę emocjonalnie funkcjonować bardziej jak 22-23-latek. To nie oznacza niedojrzałości – to po prostu inny sposób przetwarzania emocji, przeżywania sytuacji społecznych i radzenia sobie ze stresem.
Patrząc z tej perspektywy, nie dziwi mnie, że czasem czuję się „nie na miejscu” wśród rówieśników, którzy wydają się dojrzalsi w pewnych aspektach życia. To jednak nie znaczy, że jestem „opóźniona” – po prostu moje doświadczenie życiowe jest inne.
Jednak widzę w sobie pewne rzeczy, które ewoluowały przez lata:
✔ Więcej świadomości siebie. Moje reakcje, emocje, sposób myślenia – coraz bardziej rozumiem, skąd się biorą i jakie mają konsekwencje. Nie jestem już tak surowa wobec siebie jak kiedyś.
✔ Większa pewność tego, czego chcę (a czego absolutnie nie chcę). Moja przestrzeń, moje zasady, moje życie – nie muszę dostosowywać się do oczekiwań innych. Czuję coraz większą swobodę w mówieniu „nie” i nie tłumaczeniu się z tego.
✔ Akceptacja swoich różnic. Nie walczę już z tym, co sprawia, że jestem inna – uczę się to wykorzystywać. Mam prawo do życia na własnych warunkach, nawet jeśli te warunki różnią się od społecznych norm.
✔ Nieporównywanie się do innych. Kiedyś czułam presję, że powinnam być „gdzieś indziej” w życiu – mieć określoną karierę, relacje, osiągnięcia. Teraz wiem, że każdy idzie własną drogą i nie ma jednego uniwersalnego wzorca sukcesu.
Ale czy czuję się „starsza”? Nie. Po prostu bardziej sobą.
Czy wiek ma znaczenie?
Społeczeństwo lubi narzucać nam konkretne oczekiwania względem wieku. W określonym momencie życia powinniśmy mieć ustaloną karierę, stabilizację, rodzinę. Powinniśmy „wiedzieć, co robimy” i „zachowywać się jak dorośli”.
✔ Masz 30 lat? Powinnaś myśleć o rodzinie.
✔ Masz 40 lat? Powinnaś być „ustatkowana” i mieć wszystko poukładane.
✔ Masz 50 lat? Powinnaś przestać marzyć o nowych rzeczach.
Ale ja nie żyję według schematów. Nie czuję, że jakakolwiek liczba w metryce powinna definiować, kim jestem i co powinnam robić.
Zresztą, co naprawdę mówi o nas wiek? To, że mamy więcej lat, nie znaczy, że mamy mniej marzeń. To, że jesteśmy dojrzalsi, nie znaczy, że musimy porzucić to, co w nas spontaniczne.
Prawda jest taka, że niektórzy ludzie dojrzewają emocjonalnie bardzo szybko, a inni nigdy. Niektórzy mają wszystko „poukładane” w wieku 25 lat, a inni wciąż szukają siebie w wieku 50. Każdy ma własne tempo i to jest w porządku.
Co dalej?
Nie jestem typem osoby, która składa sobie wielkie postanowienia na nowy rok życia. Nie robię „listy rzeczy do zrobienia przed kolejnymi urodzinami”. Może kiedyś czułam taką presję, ale teraz widzę, że największą wartością jest dla mnie życie w zgodzie ze sobą, bez porównywania się do narzuconych schematów.
✔ Chcę nadal poznawać siebie – bez presji, że „w tym wieku już powinnam”.
✔ Chcę mieć odwagę mówić „nie” i nie przepraszać za to, kim jestem.
✔ Chcę się rozwijać, ale w swoim tempie, a nie według oczekiwań innych.
Czy zmiana wieku coś dla mnie znaczy? Może trochę. Ale nie dlatego, że jestem „starsza”. Tylko dlatego, że każdy rok daje mi szansę na lepsze rozumienie siebie.
A wiek? Niech sobie płynie. Nie liczę lat – liczę momenty, które mają znaczenie.
Jak wiek wpływa na nasze postrzeganie siebie i świata?
Poniższe artykuły przybliżają temat rozwoju emocjonalnego osób w spektrum oraz wpływu presji społecznej na ich samoakceptację.
Rozwój neurotypowy, czyli jak narracje rozwoju osobistego ignorują kwestie neuroatypowości
Jak wspierać neuroatypowych przyjaciół? Case study
Czy naprawdę znam siebie? Moje przemyślenia o samoświadomości i ciągłym odkrywaniu siebie
Czy moje emocje są dla mnie jasne? O trudnościach w rozumieniu i nazywaniu własnych uczuć
Czy urodziny są dla Ciebie ważnym dniem? Jak je odbierasz – to czas refleksji, celebracji czy po prostu kolejna data? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzach!
Czy czuję się dorosła? O dorosłości i niezależności w spektrum autyzmu
Dorosłość – czy to kwestia wieku, samodzielności czy może czegoś zupełnie innego? Dla osób w spektrum autyzmu to pojęcie często wygląda inaczej niż dla ich neurotypowych rówieśników. Czy dorosłość to tylko niezależność finansowa i życiowa stabilizacja, czy może bardziej wewnętrzna gotowość do podejmowania decyzji?
Nowy tekst pojawi się na blogu już jutro!
Kontakt:
Redaktor Naczelny i teksty gościnne: achmiel@aspergerkawsieci.com
Zastępca Redaktora Naczelnego: ppflegel@aspergerkawsieci.com
Instagram:
Dedykowana grupa na FB: Głos w Spektrum
Dodaj komentarz