Dysregulacja emocjonalna związana jest z trudnościami w radzeniu sobie z pojawiającymi się emocjami. Są to najczęściej intensywne, długotrwałe i trudne do kontrolowania reakcje. Co ważne: nie zawsze są one adekwatne do sytuacji, czy też czynników, które je wywołały. To może być na przykład gwałtowna złość, przytłaczający smutek, nasilony lęk, drażliwość, wahania nastroju, nadmierna ekscytacja i trudność z wyciszeniem emocji. Może pojawiać się też wtedy silna obsesyjność, samookaleczenia, myśli i próby samobójcze. Osoby neuroatypowe mogą mieć duży problem z regulacją napięcia, pobudzenia i emocji. Różne dane wskazują na to, że od 1/3 do 2/3 osób z autyzmem, czy też z ADHD doświadcza dysregulacji emocjonalnej. Szczególnie jest ona związana z ADHD.

Jej przyczyny są różnego rodzaju. Może to być nasilenie cech związanych z mechanizmami i objawami zaburzeń neurorozwojowych, np. zakłóconymi funkcjami wykonawczymi mózgu, w tym zdolnością do regulowania emocji i samokontroli. Są badania, które pokazują takie korelacje związane głównie z ciałem migdałowatym i korą przedczołową. Inne czynniki to trudności sensoryczne, stres, frustracja, problemy związane z komunikacją i relacjami społecznymi oraz rozumieniem różnych sytuacji i własnych emocji (np. aleksytymia). Ponadto mogą to być zmiany w rutynie, czy też problemy z kontrolą impulsów. Takie gwałtowne reakcje związane z tymi czynnikami określa się też jako meltdown (w przeciwieństwie do shutdownu, czyli skrajnego wycofania się w podobnych sytuacjach).

Jak można sobie z tym radzić?

Po pierwsze: poznawanie i nauka rozumienia emocji, w tym doznań z ciała, które są z nimi związane.

Po drugie: stosowanie strategii i technik oddechowych, relaksacyjnych, wyciszających, aby uzyskiwać kontrolę nad sobą.

Po trzecie: zadbanie o rutynę i jasną strukturę różnych sytuacji.

Po czwarte: w sytuacji kryzysowej zatrzymanie się, przerywanie eskalacji i dawanie sobie prawa do wycofania się w bezpieczne miejsce, zadbania o komfort sensoryczny.

Po piąte: regularny tryb życia uwzględniający dietę, sen, aktywność fizyczną i kontrolę stanu zdrowia.

Po szóste: wsparcie najbliższego otoczenia, budowanie w nim zrozumienia i akceptacji dla różnorodności.

Po siódme: wsparcie terapeutyczne i farmakologiczne.

Po ósme: różne inne sposoby, na przykład takie, które indywidualnie można sobie wypracować poznając własne reakcje oraz ich uwarunkowania.

Niestety nie da się w pełni kontrolować świata wokół nas, ale można dokonywać pewnych decyzji, czy wyborów, które pozwolą poradzić sobie z niełatwą sytuacją. Jest to trudne i skomplikowane, jednak przy odpowiednim wsparciu można próbować skuteczniej kierować swoimi emocjami. Krok po kroku…

Więcej na temat dysregulacji emocjonalnej i wsparcia dla osób neuroatypowych:

Zaburzenie regulacji emocji – brakujące ogniwo w rozumieniu ADHD

Dysregulacja emocjonalna u osób dorosłych z ADHD – objawy i oddziaływania terapeutyczne.

Wypalenie autystyczne – jak radzić sobie w neurotypowym świecie?

Mindfulness i relaks – strategie na odprężenie

Jakie techniki radzenia sobie z emocjami działają u Was najlepiej? Czy macie swoje sprawdzone sposoby na meltdowns lub shutdowny? Podzielcie się w komentarzach.

Czy small talk jest dla każdego? Dla osób neuroatypowych takie rozmowy to prawdziwe wyzwanie. Jak radzić sobie z niezręcznymi rozmowami o niczym? Czy można się tego nauczyć? W jutrzejszym artykule na blogu Nela R. podpowiada, jak przygotować się do small talku, jakie tematy są „bezpieczne” i dlaczego warto traktować tę umiejętność jako element codziennej komunikacji.

Przekonaj się, że nawet rozmowy o pogodzie mogą być prostsze, jeśli dobrze się do nich przygotujesz.

A Ty, jak radzisz sobie ze small talkiem? Zajrzyj na bloga i podziel się swoimi doświadczeniami!

Zapraszam do lektury.

Kontakt:

Wpisy gościnne: achmiel@aspergerkawsieci.com

Instagram: pflegel.psycholog

Dedykowana grupa na FB: Głos w Spektrum